Ngô Đình Học
Email: hoc96@yahoo.com
Web: http://winvnkey.sf.net
September 15, 2009
WinVNKey (Hình 1) là một bộ gõ có nhiều chức năng biến đổi chữ để giúp gõ nhanh. Nếu người dùng bật những chức năng này, họ có thể gõ rất nhanh. Chẳng hạn, gõ g ở sau nguyên âm sẽ biến thành ng: tag è tang, bag è bang. Nhưng đôi khi người dùng không muốn cụm chữ biến đổi vì họ thực sự muốn được tag, bag chứ không phải tang, bang. Bài viết này nêu lên các giải pháp giải quyết việc nầy.

Hình 1: WinVNKey cài đặt ở dạng mặc định (default)
WinVNKey có chức năng tự động biến đổi chữ như sau:
ag è ang ah è anh ak è ach
Chức năng này nằm ở trang “Cách kết hợp dấu”. Từ trang Chính ở Hình 1, nhấn hyperlink “Cách kết hợp dấu”, xem chức năng 2, tiểu mục 16, 17, và 18. Khi bật chức năng 2 và bật tiểu mục 16, 17, 18 (xem Hình 2), bạn có thể gõ nhanh như sau:
mag è mang
thah è thanh
bak è bach

Hình 2: Chức năng “Tự động biến đổi chữ”
Nhưng nếu bạn thực sự muốn gõ mag để được mag (đừng biến đổi) thì phải
làm sao?
WinVNKey đã tiên liệu nhu cầu này và đề ra nhiều cách giải quyết thông qua cách dùng các phím đặc biệt được định nghĩa ở trang “Phím đặc biệt” (xem Hình 3).

Hình 3: Chọn các phím đặc biệt để chữ không biến đổi
Gõ ma<nhấn phím thoát>g, tức ma\g, sẽ được mag.
Cách này áp dụng cho tất cả macro. Chỉ cần gõ \ trước ký tự cuối cùng thì macro sẽ không bung ra được. Muốn biết thêm chi tiết, nhấn hyperlink “Chọn một ký tự ASCII ít dùng nhưng gõ nhanh”.
Để cho nhanh, bạn hãy chọn (2)(b) ở Hình 3:
2. Cách khôi phục (undo/toggle) dấu hoặc macros
b. Nhấn và thả phím SHIFT bên phải
Sau khi chọn xong, mỗi lần muốn undo, bạn chỉ cần nhấn và thả phím SHIFT bên phải mà thôi. Thí dụ:
- Gõ mag sẽ thấy mang
- Nhấn rồi thả
phím SHIFT bên phải để undo, sẽ thấy mang
đổi thành mag
- Nếu bạn nhấn
rồi thả phím SHIFT bên phải một lần nữa, sẽ
thấy mag đổi thành mang
- Nếu bạn nhấn
rồi thả phím SHIFT bên phải một lần nữa, sẽ
thấy mang đổi thành mag
Vì lý do này, phím undo (SHIFT bên phải) còn được gọi là phím toggle.
Nếu gõ mag thì sẽ bị biến đổi thành mang, nhưng nếu gõ rời thành hai cụm chữ ma và g thì chắc chắn sẽ không bị biến đổi thành ma và ang:
ma g è ma g
Nếu làm như vậy, bạn sẽ phải tốn thêm nhiều thao tác để xóa dấu trắng (space) giữa hai cụm chữ ma và g. Cách tốt nhất là sử dụng phím trắng vô hình. Phím trắng vô hình là phím có công dụng như một phím trắng nhưng lại không hiển thị một khoảng trống như là phím trắng (tức vô hình).
Chức năng 3 ở Hình 3 cho thấy muốn gõ phím trắng vô hình thì chỉ cần nhấn và thả phím CTRL (bất kỳ CTRL bên phải hoặc bên trái cũng được). Như vậy, muốn cho mag không bị biến thành mang, ta chỉ cần gõ 4 thao tác (m, a, nhấn thả CTRL để nhét phím trắng vô hình, g) như sau:
ma<nhấn thả CTRL>g è mag
Một số bạn thích gõ lặp mẫu tự cuối để khử đi sự biến đổi. Chẳng hạn, họ muốn gõ:
mag è mang
mangg è mag (gõ lặp chữ g để khử đi sự biến đổi ag è ang)
Tiếc thay, hiện WinVNKey chưa hỗ trợ chức năng nầy cho chữ ở cuối từ. Tuy nhiên, bạn có thể dùng loại macro “Đuôi” của WinVNKey để hỗ trợ chức năng này. Tất cả phần còn lại của bài viết nầy sẽ mô tả kỹ cách nầy.
Macro “Đuôi” là loại macro phải gõ vào phía sau cụm mẫu tự đầu tiên của một từ. Tuy vậy, bạn có thể nới lỏng giới hạn này và cho phép gõ macro vào đầu từ. Như vậy, để gõ mangg è mag, bạn chỉ cần định nghĩa một macro đuôi như sau:
angg è ag
Tương tự, bạn cần định nghĩa thêm các macro đuôi sau đây để có thể khử sự biến đổi cuối từ g è ng, h è nh, k è ch:
engg è eg
ongg è og
ungg è ug
anhh è ah
enhh è eh
inhh è ih
achk è ak
echk è ek
ichk è ik
Sau đây là các bước cụ thể để tạo ra một tệp (file) macro Đuôi chứa những macro vừa nêu trên:

Hình 4: Bật chức năng macro “3. Đuôi”

Hình 5: Chọn trang Macro Đuôi

Hình 6: Chọn menu “Soạn tệp mới”

Hình 7: Đặt tên tệp macro là Undo

Hình 8: Chọn đặc điểm 1, 6, 7 cho tệp macro “Undo” để macro có thể bung ra ở bất kỳ vị trí nào trong từ và có thể tự thay đổi dạng chữ hoa hay thường.

Hình 9: Nhấn nút “Thêm” rồi gõ vào định nghĩa macro, rồi nhấn “Nhập vào”

Hình 10: Chọn Yes để lưu trữ tệp

Hình 11: Chọn tùy chọn “Undo” để macro có hiệu lực và bật tất cả tùy chọn bên phải nếu chưa bật.
WinVNKey có rất nhiều chức năng để biến đổi chữ cũng như có nhiều cơ chế để ngăn ngừa chữ biến đổi. Ngay cả khi một chức năng không có sẵn thì người dùng cũng có thể tự định nghĩa lấy bằng hình thức macro. Bài viết này trình bày một trường hợp cụ thể về cách dùng macro “Đuôi” để hỗ trợ chức năng gõ lặp chữ cuối từ để khử việc chữ biến đổi. Nếu bạn đọc có thắc mắc, có thể đăng bài ở forum của WinVNKey để được trả lời.